Allostratygrafia

Allostratygrafia (ang. allostratigraphy) jest jedną z metod stratygraficznych w której jednostki stratygraficzne wydzielane są tu za pomocą powierzchni niezgodności i w ten sposób porządkowane są one według czasu ich powstawania.

Dziedzina została zapoczątkowana przez Kennetha E. Castera w 1934, który pierwszy na podstawie powierzchni erozyjnych wydzielił pakiety skał osadowych dewonu powstałych w środowisku przybrzeżnym w Pennsylwanii. Wydzielone w ten sposób sekwencje nazywał parvafacies (Räsänen i in. 2009), które zdefiniował jako jednostki o najniższej randze, które mniej lub bardziej odpowiadają jednostkom stratygraficznym niższej rangi. Intrafacje zostały zdefiniowane jako grupy facji składających się z chronologicznej i geograficznej sekwencji kilku parvafacji. Mogą one być różnego wieku, jednak muszą być podobne pod względem litologicznym i biofacjalnym. Magnafacje (ang. magnafacies) to grupy facji składających się z chronologicznej i geograficznej sekwencji kilku intrafacji.

Tak więc jednostki allostratygraficzne to formacje skał osadowych określone i rozpoznawane za pomocą ograniczających je powierzchni niezgodności. Jak wielekrotnie było postulowane (np. Ager 1980) osady kopalne zawierają "więcej przerw niż zapisu". Dlatego powierzchnie niezgodności mają znaczenie w wymiarze czasu i obejmują powierzchnie erozyjne lub powierzchnie charakteryzujące się brakiem sedymentacji. Praktyczne zastosowanie mają tu więc takie elementy, jak powierzchnie koryt rzecznych, powierzchnie transgresji, poziomy paleoglebowe lub wietrzeniowe.

Jednostki allostratygraficzne obejmują ciała o tej samej pozycji chronostratygraficznej, często łącząc ciała odmienne litologicznie (na przykład piaskowce i mułowce, które sąsiadując ze sobą w środowisku morskim powstawały w tym samym czasie). Oznacza to, że powierzchnie ograniczające jednostki allostratygraficzne przecinają powierzchnie oddzielające jednostki litostratygraficzne.

Metoda allostratygraficzna znajduje zastosowanie w stratygrafii sekwencyjnej. Istnieją jednak pewne różnice pomiędzy tymi dwoma dziedzinami. Allostratygrafia, podobnie jak stratygrafia sekwencyjna, dzieli jednostki ze względu na powierzchnie niezgodności. Ta pierwsza jednak nie wymaga definiowania genezy tych powierzchni i osadów, nie ustala ich rangi a więc polega bardziej na faktycznym opisie cech, niż interpretacji ich genezy.

Literatura

Ager, D.V. 1980. The Nature of the Stratigraphical Record. John Wiley
Catuneanu,O. 2002. Sequence stratigraphy of clastic systems: concepts, merits, and pitfalls. Journal of African Earth Sciences 35 dostępny dzięki SEPM Website (Society of Sedimentary Geologists).
Christie-Blick, N., Driscoll, N.W. 1995. Sequence stratigraphy Annual Review of Earth Planetary Sciences 2
Hughes, P.D. 2007. Morphostratigraphy-Allostratigraphy Quaternary Stratigraphy, 2841-2847
Räsänen, M.E., Auri, J.M., Huitti, J.V., Klap, A.K., Virtasalo, J.J. 2009. A shift from lithostratigraphic to allostratigraphic classification of Quaternary glacial deposits. GSA (Geological Society of America) Today 19, 3-11.
Rijsdijk, K.F., Passchier, S., Weerts, H.J.T., Laban, C., van Leeuwen, R.J.W., Ebbing, J.H.J. 2005. Revised Upper Cenozoic stratigraphy of the Dutch sector of the North Sea Basin: towards an integrated lithostratigraphic, seismostratigraphic and allostratigraphic approach. Netherlands Journal of Geosciences — Geologie en Mijnbouw 84–2, 129-146.
NACSN, 2005. Allostratigraphic units. The American Association of Petroleum Geologists Bulletin 89, 1547-1591.