Ciąg systemowy

Ciąg systemowy (ang. systems tract) lub ciąg systemów depozycyjnych, w stratygrafii sekwencyjnej jest to "względnie zgodne następstwo genetycznie powiązanych warstw ograniczone przez zgodne lub niezgodne powierzchnie stratygraficzno-sekwencyjne" (Catuneanu i in. 2011).

ciagi_systemowe.GIF

Termin został wprowadzony w 1977 roku przez Browna i Fishera i został zdefiniowany jako “sprzężenie współczesnych sobie systemów depozycyjnych tworzące część sekwencji”. Zaprezentowali oni interpretację profili sejsmicznych i ich interpretację w kontekście systemów depozycyjnych delty, platformy węglanowej, szelfu i skłonu, która pozwoliła na ekstrapolację danych z otworów wiertniczych, przywidzenie rozkładu facji sedymentacyjnych i rozkładu pułapek węglowodorów.

Ciągi systemowe są określane na postawie geometrycznego układu stosów warstw (ang. stratal stacking patterns), ich miejsca w obrębie sekwencji oraz ograniczających je powierzchni. Każdy ciąg systemowy ma określoną pozycję na krzywej zmiany poziomu bazy na wybrzeżu. Współczesne brzmienie definicji ciągu systemowego nawiązuje do pierwszej definicji sekwencji depozycyjnej wprowadzonej przez Mitchuma w 1977 roku. Wynika to z faktu, że niższej rangi powierzchnie niezgodności (pojawiające się z większą częstotliwością) mogą się pojawić w obrębie sekwencji lub nawet w ciągach systemowych. Wyróżniane są ciągi systemowe związane z wybrzeżem oraz istniejące niezależnie od trendów depozycyjnych tam obserwowanych (w środowiskach głębokomorskich i lądowych). Wczesna klasyfikacja Possamentiera i Vaila z 1988 dzieliła sekwencję depozycyjną na trzy ciągi systemowe:

Aby łatwiej określić położenie granicy sekwencji w 1992 roku Hunt i Tucker dodatkowo podzielili ciąg systemowy niskiego stanu na:

Początek ciągu systemowego niskiego stanu wiązany jest z zapoczątkowaniem podnoszenia się poziomu bazy i normalną regresją. Granica sekwencji wg. Posamentiera i Allena (1999) przebiega pomiędzy warstwami zdeponowanymi w ciągu systemowym wysokiego stanu (ponad osadami progradacyjnymi związanymi z normalną regresją) a osadami wymuszonej regresji (fazy opadania). Odpowiada więc paleopowierzchni dna morskiego z chwili rozpoczęcia wymuszonej regresji. Granica sekwencji, którą zaproponowali Van Wagooner i in. (1988) oraz Hunt i Tucker (1992) reprezentuje powierzchnię dna morskiego z chwili zakończenia wymuszonej regresji (przykrywa osady ciągu systemowego fazy opadania).

W warunkach, gdy nie jest możliwe wydzielenie ciągu systemowego wysokiego stanu, fazy opadania i niskiego stanu, zamiast tych trzech ciągów stosowany jest regresywny ciąg systemowy (ang. regressive systems tract) wprowadzony przez Johnsona i Murphiego w 1984 roku. Regresywny ciąg systemowy wraz z transgresywnym ciągiem systemowym tworzą sekwencję transgresywno-regresywną, patrz sekwencja. Te dwa ciągi oddzielone są od siebie przez powierzchnię transgresji.

Literatura

Brown, L. F., Fisher, W. L. 1977. Seismic stratigraphic interpretation of depositional systems: examples from Brazilian rift and pull apart basins. W: Payton, C. E. (ed.), Seismic Stratigraphy – Applications to Hydrocarbon Exploration. American Association of Petroleum Geologists Memoir 26, 213–248
Catuneanu,O., 2002. Sequence stratigraphy of clastic systems: concepts, merits, and pitfalls. Journal of African Earth Sciences 35, 1–43
Catuneanu, O., Abreu, V., Bhattacharya, J.P., Blum, M.D., Dalrymple, R.W., Eriksson, P.G., Fielding, C.R., Fisher, W.L., Galloway, W.E., Gibling, M.R., Giles, K.A., Holbrook, J.M., Jordan, R., Kendall, C.G.St.C., Macurda, B., Martinsen, O.J., Miall, A.D., Neal, J.E., Nummedal, D., Pomar, L., Posamentier, H.W., Pratt, B.R., Sarg, J.F., Shanley, K.W., Steel, R.J., Strasser, A., Tucker, M.E., Winker, C. 2009. Towards the standardization of sequence stratigraphy. Earth-Science Reviews 92, 1–33
Catuneanu, O., Galloway, W.E., Kendall, C.G.St.C., Miall, A.D., Posamentier, H.W., Strasser, A., Tucker, M.E. 2011. Sequence Stratigraphy: Methodology and Nomenclature. Newsletters on Stratigraphy 44/3, 173-245.