Fleksura

fleksura.GIF

Fleksura (ang. hinge, monocline, monoclinal fold, inne znaczenie niż monoklina) to struktura tektoniczna, fałd stanowiący zestromienie warstw skalnych o schodkowym układzie, w wyniku którego warstwy zrzucone są w kierunku basenu strukturalnego.

Fleksura po raz pierwszy została opisana w 1876 roku na Wyżynie Kolorado przez Johna Powella, który zastosował termin monoclinal folds. Termin monocline opisujący fleksurę wprowadził w 1882 roku Charles Dutton w jego opracowaniu: "The Physical Geology of the Grand Canyon District" (Fillmore 2000).

Ugięcia fleksuralne najczęściej powstają ponad uskokami w wyniku zachodzących wzdłuż nich ruchów pionowych lub w wyniku nierównomiernej kompakcji osadów po obu stronach uskoków. Poziome części struktury nazywane są skrzydłami fleksurowymi (ang. limbs of flexure), natomiast stroma część jest określana jako skłon fleksurowy (ang. flexural zone). Rysunek po prawej stronie przedstawia uproszczony schemat fleksury.

Zupełnie inne znaczenie ma fleksuralne ugięcie litosfery (ang. flexure of the lithosphere), które oznacza ugięcie plastycznie zachowującej się płyty litosferycznej w wyniku ruchów izostatycznych. Fleksuralne ugięcie litosfery wyjaśnia między innymi istnienie basenów przedgórskich i wypiętrzeń przedgórskich w obrębie basenów przedpola lub istnienie basenów intrakratonicznych.

Literatura

Dadlez, R., Jaroszewski, W. 1994. Tektonika. Wydawnictwo Naukowe PWN
Kearey, P. 1993. The encyclopedia of the solid earth sciences. John Wiley & Sons
Fillmore, R. 2000. The geology of the parks, monuments, and wildlands of southern Utah. University of Utah Press