Modele facjalne

Modele facjalne (ang. facies models) w stratygrafii są to modele stanowiące syntezę cech facjalnych, które są związane z określonymi systemami depozycyjnymi i są stosowane jako wzór do porównywania i określania paleośrodowisk odpowiedzialnych za zapis stratygraficzny, wykorzystywane w modelowaniu facjalnym.

Termin został wprowadzony przez Walkera w 1984 roku. Modele facjalne upraszczają i klasyfikują te zauważalne cechy skał osadowych, w celu efektywnego opisu odsłonięć, otworów wiertniczych oraz interpretacji procesów depozycyjnych odpowiedzialnych za ich powstawanie. Miall (1999) definiuje, że spełniają one funkcję "normy, zrębu i wskazówki dla interpretacji zapisu sedymentologicznego, jak i dla przewidywania nowych sytuacji geologicznych", czyli rekonstrukcji paleogeograficznych. Modele mogą być opisowe, geometryczne (np. przekroje, diagramy), matematyczne (wzory matematyczne) oraz statystyczne (np. zależności funkcji liniowych). Dwa skrajnie różne podejścia to modelowanie facji oparte jedynie o cechy przestrzenne (wymiary i wzajemne relacje geometryczne) oraz jedynie o znane mechanizmy depozycyjne. Większość modeli facjalnych jednak łączy oba podejścia.

Modele facjalne pełnią bardzo ważną rolę, ponieważ pozwalają na interpretację zespołów facjalnych (o określonych cechach litologicznych, paleontologicznych itd.) jako produkt sedymentacji w określonym środowisku depozycyjnym (np. środowisko głębokomorskie, fluwialne lub eoliczne). Przykładem modelu facjalnego jest sekwencja Boumy. Jednocześnie modele mogą też być stosowane dla przewidywania układu facji w niedostępnych warunkach geologicznych (np. głębokich formacjach dostępnych jedynie dzięki wierceniom i badaniom sejsmicznym).

Przeciwnicy stosowania modeli facjalnych twierdzą, że nadmierne poleganie na nich może prowadzić do przeoczenia istotnych nietypowych obserwacji, uproszczania opisu i w efekcie błędnej interpretacji. Często powtarzanym przykładem jest nadużywanie modelu turbidytu i stosowanie go w odniesieniu do osadów innych spływów grawitacyjnych. Więcej na temat modeli facjalnych, patrz rozwój modeli facjalnych.

Literatura

Boggs S. 1987. Principles of Sedimentology and Stratigraphy. Prentice-Hall
Miall A.D., 1999. In defence of facies classifications and models. Journal of Sedimentary Research 69, 2-5 dostępny dzięki SEPM (Society for Sedimentary Geology)
Miall A.D., Miall C.E. 2004. Empiricism and model-building in stratigraphy: Around the hermeneutic circle in the pursuit of stratigraphic correlation. Stratigraphy 1
Walker R.G. 1984. General Introduction: Facies, facies sequences and facies models. W R.G. Walker (red.) Facies models, Geological Association of Canada Publications 1
Webb E.K., Anderson M.P. 1996. Simulation of preferential flow in three-dimensional, heterogeneous conductivity fields with realistic internal architecture. Water Resources Research 32