Organofacja

Organofacja lub facja organiczna (ang. organic facies) w geologii naftowej to facja wydzielona ze względu na geochemiczne cechy dotyczące materii organicznej zawartej w skałach osadowych, wykorzystywane do określania potencjału generowania węglowodorów przez skałę macierzystą.

Termin został wprowadzony w latach siedemdziesiątych przez Rogersa i w 1987 roku rozwinięty przez Johnsa w znaczeniu kartowalnych podjednostek wydzielonych ze względu na zawartość składników organicznych, które wchodzą w skład większych jednostek stratygraficznych. Facje organiczne zostały wykorzystane w praktyce w 1990 roku przez Huga do analizy potencjału węglowodorowego skał. Według Hantschela i Kaueraufa (2009) cechy te obejmują:

  • zawartość materii organicznej wyrażaną jako całkowitą zawartość węgla organicznego (ang. total organic carbon content, TOC),
  • jej rodzaj wyrażany jako wskaźnik wodorowy (ang. hydrogen index, HI),
  • pochodzenie materii organicznej, czyli rodzaj kerogenu (ang. kerogen type, I - jeziorny, algowy; II - morski, sapropelowy, najbardziej powszechny; III - terygeniczny, humusowy związany z węglami; IV - rezydualny kerogen o wysokim HI, który nie generuje ropy) oraz
  • kinetyczne parametry generowania ropy określane na drodze pirolizy (Rock-Eval, podgrzewania substancji organicznej), refleksyjności macerałów (witrynitu), analizy biomarkerów.

Parametry generowania węglowodorów obejmują termiczny zakres dojrzewania i generowania węglowodorów, ich skład chemiczny, dojrzałość termiczną. W trakcie poszukiwań naftowych, facje organiczne pozwalają przewidzieć rodzaj węglowodorów generowanych przez skały macierzyste.

Literatura

Hantschel, T., Kauerauf, A.I. 2009. Fundamentals of basin and petroleum systems modeling, Springer
Peters, K.E., Walters, C.C., Moldowan, J.M. 2005. The Biomarker Guide: Biomarkers and isotopes in the environment and human history. Cambridge University Press