platforma_weglanowa.GIF

Platforma węglanowa

Platforma węglanowa (ang. carbonate platform) to główny element węglanowego systemu depozycyjnego i rozciąga się od strefy poniżej strefy pływów po dolną krawędź szelfu węglanowego. Handford i Loucks (1993) klasyfikują następujące profile morfologiczne platform węglanowych:

  • rampa węglanowa (ang. carbonate ramp): homoklinalna lub dystalnie stromiejąca
  • szelf obrzeżony barierą (ang. rimmed shelf): przybrzeżny lub izolowany
  • szelf płaski (ang. flat-topped shelf): przybrzeżny lub izolowany

Rampa homoklinalna jest częściej spotykana w chłodniejszym klimacie, natomiast szelf obrzeżony barierą rafową lub płaski jest częstszy w tropikalnych strefach. Dostawa materiału kontrolowana jest tu przez czynniki środowiskowe i biologiczne. Jedynie niewielka część węglanów ma pochodzenie chemiczne (bezpośrednie strącanie). Rysunek po prawej stronie przerysowano na podstawie Handford i Loucks (1993). Izolowane lub przybrzeżne obrzeżenia rafowe a także podmorskie szczyty i płaskowyże rafowe są często wynikiem szybkiego wzrostu poziomu morza lub lokalnej subsydencji dna moskiego.

Pięć podstawowych mechanizmów odpowiedzialnych za sedymentację osadów węglanowych w środowisku płytkiego morza, które są wymieniane przez Tuckera (1985) to: (1) progradacja równi pływowych (tworząca sekwencje stopniowo wypłycających się osadów), (2) progradacja struktur rafowych na krawędziach szelfów, (3) pionowy przyrost węglanów poniżej strefy pływowej, (4) migracja podwodnych łach zbudowanych z okruchów węglanowych (frakcja piaszczysta), (5) procesy redepozycyjne związane ze sztormami, podwodnymi osuwiskami, spływami rumoszowymi i prądami zawiesinowymi przenoszące okruchy węglanowe w kierunku głębszych środowisk poniżej strefy pływowej.

Literatura

Boggs S. Jr. 1987. Principles of sedimentology and stratigraphy. Prentice-Hall
Handford C.R., Loucks R.G. 1993. Carbonate depositional sequences and systems tracts - responses of carbonate platforms to relative sea-level changes. W: Loucks R.G. i Sarg R., eds., Carbonate sequence stratigraphy: recent advances and applications: American Association of Petroleum Geologists Memoir 57, 3-41 dostępny dzięki SEPM (Society for Sedimentary Geology)
Tucker M.E. 1985. Shallow-marine carbonate facies and facies models, Special Publications of the Geological Society of London 18, 147-169
Wilson J.L. 1975. Carbonate Facies in Geologic History, Springer