Powierzchnie graniczne w osadach rzecznych

Powierzchnie graniczne w osadach rzecznych (ang. fluvial bounding surfaces) obejmują powierzchnie, które ograniczają osady związane z różnej skali formami depozycyjnymi w rzecznych systemach depozycyjnych i oddzielają odpowiadające im zespoły facji.

Hierarchia genetycznie powiązanych powierzchni granicznych została po raz pierwszy wprowadzona w odniesieniu do rzecznych systemów depozycyjnych przez Allena w 1983 roku i zmodyfikowana przez Mialla (1985) w celu opisu elementów architektonicznych. Wyróżnione zostały następujące powierzchnie:

  • pierwszego rzędu - nieznaczne powierzchnie odpowiadające niemal ciągłej sedymentacji podobnych form depozycyjnych. Tożsame z powierzchniami pierwszego rzędy Allena (1983)
  • drugiego rzędu - powierzchnie stanowiące granice mikro i mezoform (Jackson 1975) oddzielające osady powstałe w odmiennych warunkach transportu (przepływu) (nachylenie poniżej 15 stopni). Odpowiadają drugorzędnym powierzchniom Allena.
  • trzeciego rzędu - powierzchnie erozyjne w obrębie makroform (połogie, lekko wklęsłe, mogą być zaznaczone brukiem). Odpowiadają drugorzędnym powierzchniom Allena.
  • czwartego rzędu - górne powierzchnie ograniczające makroformy. Odpowiadają drugorzędnym powierzchniom Allena.
  • piątego rzędu - ograniczają główne masy litologiczne. Odpowiadają powierzchniom trzeciego rzędu wg. Allena.
  • szóstego rzędu - wyznaczają grupy paleokoryt rzecznych, doliny (nie zostały wyróżnione przez Allena).

W obrębie osadów, powierzchnie wyższego rzędu mogą przecinać powierzchnie niższego rzędu. Wcześniej podobny podział został zastosowany przez Brookfielda (1977) w odniesieniu do wydm eoliczych.

Literatura

Allen, J.R.L. 1983. Studies in fluviatile sedimentation: bars, bar complexes and sandstone sheets (low sinuosity braided streams) in the Brownstones (L. Devonian), Welsh borders. Sedimentary Geology 33, 237-293
Jackson, R.G., 1975. Hierarchical attributes and a unifying model of bedforms composed of cohesionless material and produced by shearing flow. Bulletin of Geological Society of America 86, 1523-1533
Miall, A.D. 1985. Architectural elements and bounding surfaces: A new method of facies analysis applied to fluvial deposits. Earth-Science Review 22, 261-308
Miall, A.D. 1989. Architectural elements and bounding surfaces in channelized clastic deposits: note on comparison between fluvial and turbidite systems. Sedimentary Facies in the Active Plate Margins, 3-15
Hierarchial Bounding Surfaces and Architectural Elements. Glossary of SEPM (Society for Sedimentary Geology)