Progradacja

Progradacja (ang. progradation), w środowisku wybrzeża morskiego jest to przesuwanie się brzegu oraz zestawu facji sedymentacyjnych w kierunku morza związane z regresją morza.

progradacja.GIF

Progradacja następuje w wyniku przewagi ilości dostarczanego materiału osadowego nad wolną przestrzenią, czyli akomodacją w wyniku naturalnej (przy przewadze dostarczanego materiału osadowego nad wzrostem poziomu morza) lub wymuszonej regresji (przy spadku poziomu morza). W wyniku progradacji dochodzi do nakładania się na siebie horyzontalnie sąsiadujących ze sobą facji (porównaj prawo Walthera). Ponieważ zestawy facji zostają przesunięte tu w kierunku morza, osady płytszych środowisk zalegają na osadach głębszych. Przykładowo osady plażowe będą podścielone przez osady szelfowe. W profilu pionowym (np. w profilu otworu wiertniczego) progradacja zazwyczaj objawia się zmianą uziarnienia, w której średnica ziarn wzrasta ku górze, tzn. najgrubsze ziarna znajdują się w stropie.

Schemat po prawej stronie przedstawia przesunięcie sąsiadujących facji sedymentacyjnych na podstawie Nicholsa (2005). Przeciwieństwem progradacji jest retrogradacja, czyli przesuwanie się brzegu morskiego w kierunku lądu w wyniku transgresji morskiej.

Literatura:

Boggs, S. 1987. Principles of Sedimentology and Stratigraphy. Prentice Hall
Middleton, G.V. (ed.) 2003. Encyclopedia of Sediments and Sedimentary Rocks. Springer
Nichols, G. 2005. Sedimentology and stratigraphy. Blackwell Publishing