Rów tektoniczny

Rów tektoniczny (niem./ang. graben) jest to struktura tektoniczna stanowiąca obniżony fragment platformy (blok) o wydłużonym charakterze, ograniczony przez uskoki o względnie równoległym przebiegu w planie (często nachylone pod kątem 50-70 stopni w kierunku rowu) i otoczony z dwóch stron przez zręby.

row%20tektoniczny.GIF

Ilustracja po prawej stronie stanowi bardzo schematyczny model rowu tektonicznego, który może także być znacznie mniej symetryczny i ograniczony przez szereg uskoków. Powstawanie rowów tektonicznych przypisywane jest głównie rozciąganiu skorupy kontynentalnej w wyniku rozgrzania płaszcza poniżej (inicjalna faza powstawania ryftu), ale także tektonice kompresyjnej (tzw. teoria ramowa), naprężeniom transpresyjnym i transtensyjnym, jak i procesom tektoniki solnej. Przykładami rowów tektonicznych są rów Górnej Nysy w Kotlinie Kłodzkiej, wypełnione neogeńskimi osadami rów Krzeszowa na monoklinie śląsko-krakowskiej oraz rów Bełchatowa, w obrębie którego znajdują się złoża węgla brunatnego.

Rowy tektoniczne a także pół-rowy (ang. half graben) stanowią jeden z rodzajów rozłamowych basenów sedymentacyjnych. Związane są z szybką subsydencją i często z sedymentacją w środowisku rzecznym.

Literatura

Dadlez, R., Jaroszewski, W. 1994. Tektonika. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
Einsele, G. , 2000. Sedimentary basins: evolution, facies, and sediment budget. Springer