Sekwencja Boumy

Sekwecja Boumy (ang. Bouma sequence) to jednowymiarowy model facjalny, następstwo pięciu facji sedymentacyjnych deponowanych w wyniku pojedynczego spływu grawitacyjnego materiału transportowanego przez prądy zawiesinowe (turbidytu).

Sekwencja_Boumy.GIF

Sekwencja została po raz pierwszy opisana w roku 1962 przez Arnolda Boumę na podstawie eoceńskiej i oligoceńskiej formacji Annot Sandstone w okolicach Peira Cava w Alpach Francuskich. Pełna, idealna sekwencja rozpoczyna się powierzchnią erozyjną i składa się z pięciu elementów (od góry):

  • Te frakcja ilasta pozbawiona struktur
  • Td frakcja ilasta i pylasta poziomo laminowana
  • Tc drobny piasek i pył o laminacji przekątnej, czasem warstwowanie konwolutne
  • Tb drobny i średni piasek o laminacji poziomej
  • Ta piasek z frakcją żwirową w podstawie o normalnym uziarnieniu frakcjonalnym

Ogólnie średnica ziarn w sekwencji maleje ku górze. Najniższa warstwa (A) zbudowana jest z najgrubszych frakcji (najczęściej piasku) i charakteryzuje się normalnym uziarnieniem frakcjonalnym. Zdaniem Shanmugama (1997) jest to najważniejsza cecha, określająca osad prądów zawiesinowych. W przypadku braku frakcjonalne uziarnienia ta część sekwencji Boumy może być osadem spływów kohezyjnych. Kolejna warstwa (B) składa się z poziomo laminowanego piaskowca. Sekwencja Boumy jest przykryta drobnoziarnistymi osadami hemipelagicznymi.

Według modelu zaproponowanego przez Walkera w 1975, miąższość warstw i uziarnienie maleją wraz z etapami spływu (w kierunku basenu) a także stopniowo eliminowane są dolne facje (ABCDE przechodzi w BCDE, CDE itd.). Niepełna sekwencja należy do dystalnej części turbidytu. Często w wyniku osadzania kolejnej sekwencji górne warstwy starszej sekwencji zostają wyerodowane.

Zdaniem Leedera (1994), choć sekwencja Boumy przed długi czas była stosowana jako ogólny model turbidytu, jest ona jedynie jednym z możliwych wariantów turbidytu, to znaczy jest wynikiem transportu przez prąd zawiesinowy o malejącej prędkości. Sekwencja charakteryzująca się odwróconym frakcjonalnym uziarnieniem jest obserwowana przy rosnącej prędkości przepływu. Przy jednostajnej prędkości obserwowany jest brak gradacji uziarnienia z grubszymi frakcjami deponowanymi na początku spływu i coraz drobniejszymi wraz z postępem spływu (A przechodzi w B, C, D itd.).

Literatura

Bouma, A.H. 1962. Sedimentology of some Flysch Deposits: A Graphic Approach to Facies Interpretation. Elsevier, Amsterdam.
Gani, M.R. 2004. From Turbid to Lucid: A Straightforward Approach to Sediment Gravity Flows and Their Deposits. The Sedimentary Record 2, 4-8, dostępny dzięki SEPM (Society for Sedimentary Geology)
Mulder, T., Weber, O., Anschutz, P., Jorissen, F.J., Jouanneau, J.M. 2001 A few months-old storm-generated turbidite deposited in the Capbreton Canyon (Bay of Biscay, SW France). Geo-Marine Letters, 1-13
Leeder, M.R. 1999. Sedimentology and sedimentary basins: from turbulence to tectonics. John Wiley & Sons
Shanmugam, G. 1997. The Bouma Sequence and the turbidite mind set. Earth-Science Reviews 42, 201-229
Shanmugam, G. 2002. Ten turbidite myths. Earth-Science Reviews 58, 311– 341