Stratygrafia sejsmiczna

stratygrafia_sejsmiczna.GIF

Stratygrafia sejsmiczna (ang. seismic statigraphy) to dziedzina stratygrafii, a właściwie metoda interpretacji zdjęć sejsmiki refleksyjnej popartych danymi z otworów wiertniczych i odsłonięć.

Metoda została stworzona w Ameryce Północnej w latach sześćdziesiątych XX wieku. Pierwsze takie badania wykazały możliwość korelacji głównych powierzchni niezgodności w osadach, które powstały w morskich basenach sedymentacyjnych z cyklicznymi wydarzeniami o charakterze globalnym takimi, jak zmiany eustatyczne i tektoniczne (Vail i inni 1977). Stratygrafia sejsmiczna opiera się na założeniach allostratygrafii a jej rozwój stopniowo doprowadził do powstania stratygrafii sekwencyjnej.

Metoda oparta jest na analizie geometrycznych układów refleksów na przekrojach sejsmicznych a zwłaszcza sposobu, w jaki się one układają. Linie łączące te zakończenia reprezentują powierzchnie graniczne, określane jako granice sekwencji, które są one uważane za względnie izochroniczne, czyli powstające jednocześnie. Granice sekwencji ograniczają genetycznie zgodne pakiety refleksów sejsmicznych, określane jako sekwencje sejsmiczne (nawiązujące do sekwencji depozycyjnych).

Na podstawie układu zakończeń refleksów możliwe jest wywnioskowanie układu facji. Rysunek po prawej stronie przedstawia charakterystyczne układy granic sejsmicznych wykorzystywane w stratygrafii sejsmicznej (dzięki uprzejmości Massachusetts Institute of Technology, Southard 2007). Są to granice:

  • wyznaczające górną granicę sekwencji
    • erozyjne (ang. erosional truncation) i
    • stropowe wyklinowanie (ang. toplap) charakterystyczne dla wymuszonej regresji morskiej (spadek poziomu bazy)
    • układ progradacyjny (ang. offlap), który jest charakterystyczny dla osadów naturalnej regresji, w wyniku przewagi dostarczanego materiału osadowego nad dostępną akomodacją
  • wyznaczające dolną granicę sekwencji (baselap)
    • przekraczającego zalegania (ang. onlap lub overlap), osady transgresywne i przesunięcie poziomego następstwa facji w kierunku lądu
    • zstępujące wyklinowanie (ang. downlap)

Literatura

Southard, J. 2007. Stratigraphy. Massachusetts Institute of Technology: MIT OpenCouseWare: Sedimentary Geology Lecture Notes.
Mitchum, R.M., Vail, P.R., Sangree J.R. 1977 Seismic stratigraphy and global changes of sea level, Part 6: Stratigraphic Interpretation of Seismic Reflection Pattern. W: Payton C.E. (red.), Seismic stratigraphy—applications to hydrocarbon exploration, American Association of Petroleum Geologists Memoir 26, 117-133
Vail, P.R., Mitchum, R.M., Thompson, S. 1977. Seismic stratigraphy and global changes of sea level, Part 3: Relative changes of sea level from coastal onlap. W: Payton C. E. (red.), Seismic stratigraphy—applications to hydrocarbon exploration. American Association of Petroleum Geologists Memoir 26, 63-82.