IMG_20170814_165832.jpg

Tektonika

Tektonika (ang. structural geology, tectonics) to nauka zajmująca się budową litosfery, na podstawie badań deformacji mas skalnych, ruchów w obrębie litosfery oraz przyczyn, które te deformacje wywołują.

Tektonika zajmuje się więc zmianami wielkości, kształtu, pozycji i orientacji mas skalnych. Na podstawie badań skorupy ziemskiej do głębokości około 20-30 km (w oparciu o metody geofizyczne), tektonika zajmuje się także budową wnętrza Ziemi. Badaniem ewolucji mas skalnych, czyli procesów ich mechanicznego deformowania (diastrofizmu) zajmuje się w większej skali tektonika regionalna i analiza strukturalna, natomiast w mikroskali - analiza petrostrukturalna. Wszystkie trzy stosują trzy metody badań:

  • opis struktur deformacyjnych (analiza opisowa)
  • odtwarzanie przebiegu ruchów deformacyjnych (analiza kinematyczna)
  • wyjaśnianie ich przyczyn, czyli interpretację działających sił, naprężeń i mechaniki deformacji (analiza dynamiczna)

W skali regionalnej przyczyny i przebieg zmian diastroficznych są domeną geotektoniki, zaś w skali lokalnej (struktury widoczne w odsłonięciach i w skali map) opisuje je geologia strukturalna. Deformacje mogą być ciągłe (np. fałdy, fleksury) oraz nieciągłe (np. uskoki). Procesy tektoniczne wywoływane przez ruch i nacisk lądolodu określane są jako glacitektonika.

Na zdjęciu zdeformowane tektonicznie osady górnej kredy, kreda pisząca z warstwami krzemieni, Park Narodowy Jasmund, Rugia, Niemcy.

Literatura

Dadlez, R., Jaroszewski, W. 1994. Tektonika. Wydawnictwo Naukowe PWN
Ashton, H. (ed.) 2004. McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Earth Science. Emerald Group Publishing Limited