Tempestyt

Tempestyt (ang. tempestite) to osad piaszczysty, który jest wynikiem wydarzeń sztormowych w środowisku szelfowym.

Termin został wprowadzony w latach siedemdziesiątych XX wieku przez Gilberta Kellinga i po raz pierwszy zastosowany w publikacji Agera w 1974 roku. Modele facjalne tempestytu jest określany jako sekwencja Dotta-Bourgeoisa (1982), która obejmuje od góry:

  • osady ilaste i mułowcowe z bioturbacjami
  • piaskowce i mułowce z riplemarkami falowymi
  • piaskowce i mułowce z poziomą laminacją
  • piaskowce i mułowce z warstwowaniem kopułowym z powierzchniami erozyjnymi niższego rzędu
  • główną powierzchnię erozyjną z pojedynczymi klastami frakcji żwirowej

Częste jest pominięcie górnych członów i amalgamacja warstw piaskowców z kopułowym warstwowaniem. Tempestyty są obecne zarówno w osadach transgresywnych, jak i regresywnych. Tempestyt jest trudny do odróżnienia od tsunamitu, czyli osadu pozostawionego przez fale wzbudzone przez trzęsienia ziemi (Shanmugam 2006).

Literatura

Dott, R.H., Bourgeois, J. 1982. Hummocky stratification: significance of its variable bedding sequences. Geological Society of America Bulletin 93
Shanmugam, G. 2006. Deep-Water Processes And Facies Models: Implications for Sandstone Petroleum Reservoirs, Elsavier
Stow, D.A.V. 2006. Sedimentary Rocks in the Field, Manson Publishing