Złuszczeniowa tektonika

Tektonika złuszczeniowa (ang. flake tectonics) według teorii tektoniki płyt, są to deformacje zachodzące w strefie kolizji dwóch skorup kontynentalnych (końcowa faza cyklu Wilsona), która polega na rozszczepieniu krawędzi jednej płyty w przez klin drugiej w taki sposób, że górna krawędź pierwszej zostaje nasunięta na drugą skorupę (obdukcja), natomiast dolna część pierwszej skorupy zostaje podsunięta poniżej (subdukcja).

tektonika_z%C5%82uszczeniowa.GIF

Termin został wprowadzony w 1972 roku przez Oxburgha na podstawie jego badań we Wschodnich Alpach. Celem jego wprowadzenia był opis odkucia górnej części płyty afrykańskiej i jej nasunięcia na płytę europejską w postaci płaszczowin alpejskich.

W strefie pomiędzy dwoma skorupami kontynentalnymi znajdują się silnie zmetamorfizowane (tektonicznie) skały związane ze skonsumowaną skorupą oceaniczną. Obejmują one pelagiczne i wulkanoklastyczne skały osadowe a także kompleksy ofiolitowe, czyli zespoły skał płaszcza Ziemi (perydotyty i harzburgity) i skorupy oceanicznej (perydotyty, gabra, doleryty, dioryty, bazalty poduszkowe z dajkami dolerytowymi). Tektonika złuszczeniowa wymaga obecności osłabionej strefy w litosferze, która jest utożsamiana ze strefą małych prędkości fal sejsmicznych.

Rysunek po prawej stronie przedstawia schemat tektoniki złuszczeniowej według Oxburgha (1972) przez Dalez i Jaroszewski (1994).

Literatura

Dadlez, R., Jaroszewski, W. 1994. Tektonika. Wydawnictwo Naukowe PWN
Kearey, P. (ed.) 1993. The encyclopedia of the solid earth sciences. John Wiley & Sons
Oxburgh, E.R. 1972. Flake tectonics and continental collision, Nature 239, 202-204