horst.jpg

Zrąb

Zrąb tektoniczny (niem./ang. horst) to struktura tektoniczna stanowiąca wydłużony, wyniesiony blok, który jest fragmentem platformy lub tarczy i jest ograniczony z obu stron przez uskoki zrzutowe (najczęściej normalne). Zrąb jest otoczony z obu stron przez rowy tektoniczne (niem./ang. graben) lub pół-rowy (ang. half-graben). Przykładem może by zrąb łukowski w niecce lubelskiej otoczony przez zapadlisko podlaskie (od północnego-wschodu) i zapadlisko włodawskie (od południowego wschodu).

Powstawanie zrębów tektonicznych jest głównie wiązane z rozciąganiem skorupy kontynentalnej, ale może być także wynikiem tektoniki solnej lub kompresji, czyli wgniatania bloków w wyniku naprężeń poziomych (tzw. teoria ramowa).

Na zdjęciu po prawej stronie struktura zrębu tektonicznego, która rozwinęła się w przewarstwieniach piasków i pyłów środkowego plejstocenu w King Hill, Idaho, USA. Zdjęcie dostępne dzięki uprzejmości USGS.

Literatura

Dadlez, R., Jaroszewski, W. 1994. Tektonika. Wydawnictwo Naukowe PWN
Ramsay, J.G., Huber, M.I. 1987. The techniques of modern structural geology: Folds and fractures. Academic Press